کایروپراکتیک (Chiropractic) یک روش درمانی غیرجراحی و غیردارویی است که برای حل مشکلات افرادی که از دردهای اسکلتی و عضلانی رنج میبرند، طراحی شدهاست. در این روش، سیستم اسکلتی-عضلانی نواحی خاصی مانند ستون فقرات براساس اصول علمی و تجربی درمان میشود. از آنجاییکه کایروپراکتیک میتواند به کاهش دردهای مزمن، بهبود تحرک و افزایش کیفیت زندگی کمک کند، بسیاری از افرادی که بهدنبال درمانهای طبیعی و غیرمخدر هستند، به آن روی میآورند.
با این حال، کایروپراکتیک نیز مانند هر روش درمانی دیگری، دارای مزایا و معایب خاص خود است. با اینکه بسیاری از بیماران از نتایج مثبت این درمان راضی هستند، تعدادی نیز با عوارض جانبی مواجه میشوند. درنتیجه، توصیه میکنیم حتما قبل از شروع این درمان، با بهترین متخصص کایروپراکتیک در تهران مشورت کرده و پس از آشنایی با مزایا و خطرات، دوره درمان خود را شروع کنید.
کایروپراکتیک چیست؟
کایروپراکتیک یک روش درمانی غیرجراحی و غیردارویی است که بر تشخیص و درمان اختلالات اسکلتی–عضلانی، بهویژه مشکلات ستون فقرات تمرکز دارد. در این روش، با استفاده از تنظیمات دستی و تکنیکهای حرکتی کنترلشده، فشار از روی مفاصل و اعصاب برداشته میشود تا درد کاهش یابد، تحرک بهبود پیدا کند و عملکرد طبیعی بدن بازگردد. کایروپراکتیک با تکیه بر توانایی ذاتی بدن برای ترمیم خود، امروزه بهعنوان یک رویکرد علمی و مؤثر در مدیریت دردهای عضلانی–اسکلتی شناخته میشود.
به نقل از وبسایت فدراسیون جهانی کایروپراکتیک (WFC) یعنی:
“Chiropractic is a health profession concerned with the assessment, diagnosis, treatment, and prevention of disorders of the musculoskeletal system, particularly the spine, and the effects of these disorders on the nervous system and on general health. There is an emphasis on patient education and advice, promotion of self-efficacy, rehabilitation, and manual techniques, including spinal manipulation / adjustment. Chiropractors use a biopsychosocial model of care and when treating patients take into account their needs, beliefs and preferences. ”
کایروپراکتیک یک حرفه بهداشتی است که به ارزیابی، تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات سیستم اسکلتی-عضلانی، مخصوصا ستون فقرات، و تاثیرات این اختلالات بر عملکرد سیستم عصبی و سلامت عمومی میپردازد. این روش بر آموزش و مشاوره به بیماران، ارتقاء خودکارآمدی، توانبخشی و تکنیکهای دستی مانند تنظیم ستون فقرات تأکید دارد. کایروپراکتورها از مدل بیولوژیک-روانی-اجتماعی در مراقبت استفاده میکنند و تمام نیازها، باورها و ترجیحات بیماران را در زمان درمان آنها درنظر میگیرند.
کاربردهای کایروپراکتیک چیست؟
تحقیقات انجامشده نشان میدهند که روشهای درمانی کایروپراکتیک توانستهاند طیف وسیعی از مشکلات اسکلتی و عضلانی را حل کنند. در ادامه، به بررسی برخی از مهمترین کاربردهای کایروپراکتیک میپردازیم:
درمان دیسک گردن با کایروپراکتیک
کایروپراکتیک در درمان دیسکهای ناحیه گردن شامل حرکات و فشارهایی است که به کاهش فشار بر روی عصبها و تسکین درد یاری میکنند. کایروپراکتیک ستون فقرات برای درمان درد حاد گردن، چه بهتنهایی و چه در ترکیب با درمانهایی مانند دارو و فیزیوتراپی، مؤثر بهنظر میرسد.
همچنین، برخی مطالعات نشان میدهند که ممکن است مراقبتهای کایروپراکتیک با تغییر در برخی واسطههای عصبی و هورمونی مرتبط باشد.
درمان زانو درد با کایروپراکتیک
درمانهای کایروپراکتیک شامل کار بر روی مفصل زانو، تقویت عضلات زانو و مشاورههای تغذیهای برای کاهش وزن و بهبود سبک زندگی هستند. این روشها به بهبود حرکت و کاهش فشار بر روی مفصل زانو کمک میکنند.
درمان کمر درد با کایروپراکتیک
کایروپراکتیک یکی از موثرترین درمانها برای درد کمر است. درمانهای کایروپراکتیک میتوانند به کاهش درد و بهبود عملکرد در افرادی که از کمردرد حاد رنج میبرند، کمک کنند. همچنین، بیمارانی که درمانهای کایروپراکتیک را دنبال کردند، کاهش قابلتوجهی در شدت درد و بهبود عملکرد داشتهاند.
درمان سردرد با کایروپراکتیک
کایروپراکتیک میتواند به کاهش شدت و فراوانی سردردها، مخصوصا سردردهای تنشی و میگرنی، کمک کند. یک بررسی در سال ۲۰۲۰ از ۷ مطالعه نشان داد که کایروپراکتیک ستون فقرات مزایای کوتاهمدت کوچک و عالی برای شدت درد، فراوانی و ناتوانی در افراد مبتلا به سردرد گردنی ایجاد میکند.
کاهش درد سیاتیک با کایروپراکتیک
کایروپراکتیک در درمان درد سیاتیک شامل تمرینات ستون فقرات و تکنیکهای کششی موثر است. این حرکات به کاهش فشار بر روی عصب سیاتیک و تسکین درد کمک میکنند.
درمان آسیبهای ورزشی با کایروپراکتیک
روش کایروپراکتیک نقش مهمی در درمان و پیشگیری از آسیبهای ورزشی دارد. ورزشکارانی که در گذشته مصدوم شدهاند و یا بهطور دائم تمرینات سخت انجام میدهند، میتوانند با تمرینات توانبخشی کایروپراکتیک به تسکین درد و بهبود عملکرد ورزشی خود کمک کنند.
درمان آرتروز با کایروپراکتیک
درد آرتروز زمانی اتفاق میافتد که تخریب غضروف در مفاصل باعث ساییدگی استخوان به استخوان مجاور میشود. برخی از تمرینات کایروپراکتیک با بهبود حرکت مفصل و کاهش فشار مکانیکی میتوانند به کاهش درد آرتروز کمک کنند.
مراقبتهای کایروپراکتیک بهطور قابلتوجهی به کاهش میزان درد این افراد کمک کردهاست.
معرفی روشهای کایروپراکتیک
حالا وقت آن رسیده که ببینیم روشهای مختلف کایروپراکتیک چیست و هر کدام از این روشها به چه شیوهای عمل میکنند. درمان کایروپراکتیک برای بیماریهای ستون فقرات و درمان و پیشگیری از اختلالات مکانیکی ستون فقرات و سیستم اسکلتی عضلانی با حرکات و دستکاریهای دستی انجام میشود.
در این قسمت، روشهای اولیه کایروپراکتیک را معرفی میکنیم:
تنظیم ستون فقرات (Spinal Adjustment -Spinal Manipulation – SMT)
هدف: هسته اصلی این درمان، تنظیم یا دستکاری ستون فقرات است و شامل اعمال نیروی کنترلشده به مفاصل خاص ستون فقرات میشود؛ مخصوصا در مواردی که محدودیت حرکت، عدم تراز (دررفتگی جزئی) یا اختلال عملکرد وجود دارد.
نحوه انجام: کایروپراکتور از دست یا ابزارهای تخصصی خود برای اعمال فشار سریع و دقیق به ستون فقرات استفاده میکند تا تراز و تحرک مناسبی ایجاد شود. این کار به کاهش فشار روی اعصاب، کاهش التهاب و بهبود عملکرد کلی کمک میکند.
درمان رفع فشار ستون فقرات (Spinal Decompression)
هدف: برای کاهش فشار روی دیسکها و اعصاب فشرده ستون فقرات استفاده میشود.
نحوه انجام: کایروپراکتور از یک دستگاه یا میز کششی برای کشش آرام ستون فقرات استفاده کرده و فشار منفی در داخل دیسکها ایجاد میکند. این کار به کاهش فشردگی عصب منجر میشود.
درمان بافت نرم (Soft Tissue)
هدف: کایروپراکتیک علاوهبر درمان ستون فقرات، معمولا بافتهای نرم مانند عضلات، رباطها و فاسیای اطراف را برای کاهش درد، تنش و سفتی درمان میکند.
نحوه انجام: تکنیکهایی مانند ماساژ، درمان نقاط ماشهای و آزادسازی میوفاشیال استفاده میشوند. این روشهای درمانی، تنش عضلانی را تسکین داده و جریان خون را بهبود میبخشند و درنتیجه، به تنظیم ستون فقرات و کاهش التهاب کمک میکنند.
تمرینات و کششهای درمانی (Therapeutic Exercises and Stretches)
هدف: کایروپراکتور تمرینات و کششهای خاصی را برای تقویت سلامت ستون فقرات، بهبود وضعیت بدن و تقویت عضلات تجویز میکند.
نحوه انجام: با انجام تمرینات خاص، عضلات ضعیف یا سفتی که ممکن است در مشکلات ستون فقرات نقش داشتهباشند، هدف قرار میگیرند. بهعنوان مثال، تمرینات تقویتکننده عضلات مرکزی در تثبیت قدرت کمر موثر هستند، و در کنار آن، کششها به انعطافپذیری و بهبود دامنه حرکتی منجر میشوند.
آموزش وضعیت بدن و ارگونومی (Posture and Ergonomics Education)
هدف: وضعیت بدن و ارگونومی نامناسب، فشار غیرضروری بر ستون فقرات وارد میکند و منجر به درد و آسیب میشود. در چنین شرایطی، کایروپراکتورها به بیماران در مورد حفظ وضعیت مناسب و شیوههای ارگونومیک در محل کار یا در طول فعالیتهای روزانه آموزش میدهند.
نحوه انجام: به بیماران آموزش داده میشود که چطور بنشینند، بایستند و بهگونهای حرکت کنند که فشار روی ستون فقراتشان کاهش یابد. این آموزش شامل تنظیم فضای کاری، تکنیکهای بلندکردن اجسام یا موقعیتهای مناسب خواب است.
تنظیم با کمک ابزار (Instrument-Assisted Adjustments)
هدف: برای بیمارانی که نسبت به دستکاری دستی حساس هستند یا بیماریهایی مانند پوکی استخوان دارند، کایروپراکتورها از ابزارهایی برای اعمال ملایمتر فشارها و حرکات استفاده میکنند.
نحوه انجام: ابزارهایی مانند ابزار تنظیم فعالکننده (Activator Adjusting Instrument)، یک ضربه سریع و کمفشار را به نواحی هدف ستون فقرات وارد میکنند. این تکنیک نسبت به تنظیمات دستی سنتی فشار کمتری دارد؛ اما همچنان در بهبود تراز ستون فقرات موثر است.
مشاوره سبک زندگی و تغذیه (Lifestyle and Nutritional Counseling)
هدف: کایروپراکتیک فقط به حرکات و فشار محدود نمیشود. بسیاری از روشهای کایروپراکتیک به عوامل سبک زندگی مانند رژیم غذایی، ورزش و مدیریت استرس که بر ستون فقرات و رفاه کلی تأثیر میگذارند، توجه ویژهای دارند.
نحوه انجام: در این روش مواردی مانند تغییرات رژیم غذایی، مکملها یا تکنیکهای کاهش استرس برای کمک به سلامت و بهبودی ستون فقرات توصیه میشوند. بهعنوان مثال، با داشتن وزن مناسب، فشار روی ستون فقرات کاهش مییابد و درنتیجه، تغذیه نقش مهمی در درمان مشکل دارد.
تحریک الکتریکی (Electrical Stimulation-)
هدف: این روش درمانی که با نام E-Stim نیز شناخته میشود، با اعمال پالسهای الکتریکی خفیف به عضلات یا اعصاب، به تسکین درد، کاهش اسپاسم عضلات و تسریع بهبودی کمک میکند.
نحوه انجام: الکترودها روی پوست نزدیک ناحیه آسیبدیده قرار میگیرند و یک جریان الکتریکی کنترلشده، اعصاب و عضلات را تحریک میکند و گردش خون را بهبود میبخشد و درنهایت درد را کاهش میدهد.
درمان با اولتراسوند (Ultrasound)
هدف: درمان با اولتراسوند برای کاهش التهاب، بهبود جریان خون و تسریع بهبودی بافت استفاده میشود.
نحوه انجام: یک دستگاه دستی، امواج صوتی را به عمق بافتها میرساند و باعث ایجاد گرما و بهبود گردش خون در ناحیه آسیبدیده میشود.
درمان با لیزر سرد (Cold Laser- Low Level Laser Therapy)
هدف: این درمان غیرتهاجمی از لیزرهای کمتوان (LLLT) برای تحریک مثبت و کاهش درد و التهاب استفاده میکند.
نحوه انجام: دستگاه لیزر روی پوست ناحیه دردناک اعمال میشود و به بافتهای عمیق نفوذ میکند تا ترمیم سلولی را تحریک کرده و التهاب را کاهش دهد.
عوارض کایروپراکتیک چیست؟
تا اینجا با روشها و فواید کایروپراکتیک آشنا شدیم. اما آیا میدانید که عوارض کایروپراکتیک چیست و این عوارض تا چه حدی میتوانند خطرناک و جدی باشند؟
کایروپراکتیک مانند بسیاری از انواع درمانهای پزشکی، خطراتی بههمراه دارد. این خطرات میتوانند نسبتا موقتی (مانند افزایش درد یا کشیدگی عضلات) و یا خطرناک و جدی باشند.
عوارض موقتی معمولا کمخطر هستند و خود به خود رفع میشوند، اما عوارض جدی میتوانند خطرناک باشند. به همین دلیل، پس از مشاهده این علائم، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. در ادامه، شایعترین عوارض رایج و جدی کایروپراکتیک را با یکدیگر بررسی میکنیم:
عوارض جانبی رایج و موقت:
- درد یا ناراحتی: پس از کایروپراکتیک، معمولا درد یا ناراحتی خفیفی در اطراف ناحیه تنظیمشده احساس میشود. این احساس شبیه درد عضلانی پس از تمرین ورزشی است و معمولا ظرف یک یا دو روز فروکش میکند.
- خستگی: برخی از افراد ممکن است پس از کایروپراکتیک احساس خستگی یا کوفتگی موقت کنند. استراحت و هیدراته ماندن به کاهش این عوارض منجر میشود.
- سردرد: در موارد نادر، ممکن است سردرد خفیفی پس از کایروپراکتیک رخ دهد. این سردرد معمولا کوتاهمدت است و خودبهخود برطرف میشود.
عوارض نادر اما جدی:
- فتق دیسک: اگرچه بسیار نادر است، اما گزارشهایی از فتق دیسک ستون فقرات پس از کایروپراکتیک وجود دارد. این وضعیت شامل جابجایی مواد دیسک است و باعث درد، بیحسی یا سوزن سوزن شدن در ناحیه آسیبدیده میشود.
- سندرم دم اسب: تحت فشار قرار گرفتن اعصاب در قسمت پایین ستون فقرات، که با نام سندرم دم اسب شناخته میشود، یکی دیگر از عوارض نادر مرتبط با مراقبتهای کایروپراکتیک است. علائم این مشکل شامل درد شدید کمر، ازدستدادن کنترل مثانه یا روده و ضعف در پاها است.
- آسیب به استخوانها: درمانهای کایروپراکتیک مخصوصا در افرادی که دارای مشکلات استخوانی هستند، میتوانند منجر به آسیب به استخوانها شوند.
- خطر سکته مغزی: تنظیمات گردن توسط کایروپراکتور میتواند با افزایش خطر سکته مغزی مرتبط باشد. افرادی که از قبل شرایط خاصی مانند پارگی شریانی یا اختلالات لختهشدن خون دارند، بیشتر از سایرین در معرض خطر سکته مغزی هستند.
اگر میخواهید از این عوارض دور بمانید، توصیه میکنیم انتخاب یک کایروپراکتور حرفهای و دارای مجوز را جدی بگیرید؛ زیرا یک فرد متخصص با دانش و تجربه، تاریخچه بیمار و شرایط فیزیکی او را به دقت بررسی کرده، روش درمانی مناسب را انتخاب میکند و از عوارض جدی مانند آسیب استخوانی یا خطر سکته مغزی جلوگیری خواهد کرد.
هزینه کایروپراکتیک
هزینههای درمان همیشه چالشبرانگیز هستند. اکثر بیماران با توجه به بودجهای که برای درمان دارند، روشهای درمانی مناسب خود را انتخاب میکنند. برای اینکه بهترین درمان کایروپراکتیک را انتخاب کنید، باید از هزینه آن مطلع شوید.
هزینه هر جلسه کایروپراکتیک
هزینه هر جلسه کایروپراکتیک به عوامل زیر بستگی دارد:
- نوع درمان؛
- مکان و سطح رفاهی کلینیک؛
- تجربه و اعتبار کایروپراکتور؛
- تجهیزات و فناوریهای بکار رفته؛
- طول و پیچیدگی جلسه درمانی؛
- پوشش بیمه.
تعداد جلسات کایروپراکتیک
تعداد جلسات کایروپراکتیک بسته به نوع و شدت مشکل، نیازها و پاسخ بیمار نسبت به درمان متفاوت است و توسط پزشک معالج مشخص میشود. در برخی موارد، فقط چند جلسه برای یک فرد کافی است. در شرایطی که درد مزمن شدهاست، معمولا برنامه درمانی طولانیتر درنظر گرفته میشود.
اگر میخواهید نتیجه خوبی از درمان بگیرید، حتما در دوره درمانی تجویزشده بهطور کامل شرکت کرده و از قطع ناگهانی آن خودداری کنید.
کاندیدای مناسب کایروپراکتیک
کاندیدای مناسب برای کایروپراکتیک افرادی هستند که از دردها و ناتوانیهای مرتبط با اختلالات اسکلتی-عضلانی مانند دردهای کمر، گردن، و سردرد رنج میبرند و بهدنبال یک روش درمانی غیرجراحی و بدون دارو برای حل مشکل خود هستند.
همچنین، افرادی که بهدنبال بهبود عملکرد حرکتی و کاهش فشار عصبها هستند نیز میتوانند در جلسات کایروپراکتیک شرکت کنند.
کایروپراکتیک چگونه انجام میشود؟
در طول جلسه کایروپراکتیک، بیمار روی یک میز بالشتکدار دراز میکشد و متخصص کایروپراکتیک نیروی دقیق و کنترلشدهای را به نواحی خاصی از ستون فقرات یا سایر مفاصل اعمال میکند. هدف از این درمان، بازیابی تراز مناسب، بهبود عملکرد مفاصل و کاهش ناراحتی است.
متخصص کایروپراکتیک بسته به نوع کایروپراکتیک از نیروی دست یا ابزارهای تخصصی خود استفاده میکند. در طول جلسه، ممکن است بیماران صدای تقتق یا ترکخوردگی بشنوند که طبیعی است و ناشی از آزادشدن حبابهای گاز در مفاصل است.
فرق فیزیوتراپی با کایروپراکتیک چیست؟
هم فیزیوتراپی و هم کایروپراکتیک جزو روشهای درمانی غیرتهاجمی و غیردارویی هستند که به بهبود عملکرد عضلات و مفاصل بدن موثر است. اما تفاوتهای اصلی فیزیوتراپی با کایروپراکتیک چیست و کجا باید این روشها را انتخاب کرد؟ در جدول زیر، این تفاوتها را بررسی کردهایم:
| فیزیوتراپی | کایروپراکتیک | |
|---|---|---|
| تعریف | درمانی است که بر بهبود حرکت و عملکرد بدن تمرکز دارد و معمولا شامل تمرینات و تکنیکهای دستی است. | درمانی است که بر تنظیم و بهبود عملکرد سیستم اسکلتی-عضلانی، مخصوصا ستون فقرات، تمرکز دارد. |
| روشهای درمانی | شامل تمرینات ورزشی، ماساژ، الکتروتراپی و حرکات کششی است. | شامل تنظیمات دستی و تکنیکهای مخصوص برای اصلاح وضعیت ستون فقرات است. |
| هدف | بهبود حرکت، کاهش درد و افزایش قدرت و انعطافپذیری. | اصلاح ناهنجاریهای ستون فقرات و کاهش فشار بر روی عصبها. |
| مناسب برای | افرادی که از آسیبهای ورزشی، جراحیها یا مشکلات حرکتی رنج میبرند. | افرادی که از دردهای مزمن، مشکلات گردن و کمر و سردرد رنج میبرند. |
| ناحیه تمرکز | تمرکز بر روی کل بدن و بهبود عملکرد عمومی آن. | تمرکز بیشتر بر روی ستون فقرات و سیستم عصبی. |
| مدت زمان درمان | معمولا طولانیتر و شامل برنامههای توانبخشی است. | معمولا کوتاهتر و متمرکز بر روی تنظیمات سریع. |
آیا کایروپراکتیک دیسک کمر را درمان میکند؟
کایروپراکتیک میتواند به درمان دیسکهای هرنیهشده (دیسک کمر) کمک کند؛ اما میزان موفقیت این درمان به نوع و شدت مشکل بستگی دارد. کایروپراکتورها با استفاده از تکنیکهای تنظیمات دستی و درمانهای غیرجراحی، فشار را از روی دیسکهای آسیبدیده برمیدارند و به تسکین درد و بهبود کمک میکنند.
به طور کلی کایروپراکتیک میتواند در کاهش علائم دیسک کمر مؤثر باشد، اما جایگزین درمان قطعی در همه موارد نیست.
جمعبندی
کایروپراکتیک یک روش درمانی غیرجراحی و غیردارویی است که برای کمک به افرادی که از دردهای اسکلتی-عضلانی در ناحیه ستون فقرات رنج میبرند، طراحی شدهاست. این روش با استفاده از تنظیمات دستی و تکنیکهای حرکتی به بهبود عملکرد بدن و کاهش درد منجر میشود.
با اینکه کایروپراکتیک فواید زیادی مانند رفع درد و اصلاح نقایص بدن دارد، اما دارای عوارضی است که شامل آسیب به استخوانها و خطرات جدیتری میشود. درنتیجه، برای اینکه از این درمان حداکثر استفاده را ببرید و در عین حال دچار عوارضش نشوید، حتما باید کایروپراکتوری را انتخاب کنید که کاملا معتبر و دارای مجوزهای لازم است.









